Το δηλητήριο της νοσταλγίας

Το ρίσκο του να θεωρηθεί αυτό το κείμενο πολεμικό είναι μεγάλο, αλλά είναι εξ ίσου καλά υπολογισμένο. Αν η κρίση στην Ελλάδα μου έμαθε κάτι πολιτικά ή πολιτισμικά, είναι ότι η νοσταλγία είναι γ@#@# δηλητήριο.

Είναι αδύνατο να μην παρατηρήσει κάποιος γύρω του τον τρόπο με τον οποίο κατακλυζόμαστε από παραστάσεις νοσταλγίας. Από τους άνδρες που κουρεύονται -δεν έχει ιπτάμενα αυτοκίνητα το 2019 – σαν στρατιώτες του Κάιζερ στον Α’ ΠΠ, μέχρι τις swing μπάντες που διασκευάζουν παλιό ελληνικό κινηματογράφο και το polaroid filter που δεν μπορούμε να το κόψουμε με τίποτα μέσα στο ινσταγραμμικό στερέωμα. Δεν βγάζω τον εαυτό μου απ’ έξω -guilty as charged.

Όσα προανέφερα αποτελούν την ευχάριστη πλευρά αυτής της ρετρό τάσης που τελικά είναι τέτοια η καθολικότητα της, που δεν τη γλιτώνει κανείς. Τα προβλήματα που προκύπτουν, όμως, είναι δύο.

Αφενός το δηλητήριο της νοσταλγίας φέρνει τη στασιμότητα στα πάντα. Πολιτικές μεθοδεύσεις προηγούμενων γενεών ξαναζωντανεύουν, συντηρητικά ιδεολογήματα ξαναγεννιούνται και αναβαπτίζονται και τέλος οι τέχνες βαλτώνουν γιατί οι άνθρωποι μπαίνουν στον τροχό του hamster και διαιωνίζουν το ιδεολόγημα του «όλα έχουν παιχτεί». Αυτή η ηθική νομιμοποίηση και η υιοθέτηση του κυκλικού χρόνου εντείνουν αυτό το αίσθημα της ζωής που «εκκρεμεί» μέσα στην κρίση.

Αφετέρου, η πραγματική αιχμή του δόρατος του συντηρητισμού στην Ελλάδα εν μέρει και στην υπόλοιπη Ευρώπη εν γένει, είναι μια συνεχής μεταφυσική διύλιση της ιστορίας με σκοπό να αποδειχτεί και να προπαγανδιστεί πως οι άνθρωποι ζούσαν καλύτερα στις προηγούμενες δεκαετίες.

Το 1910 Βαλκανικοί, μετά εθνικός διχασμός, προσφυγιά, παγκόσμια οικονομική κρίση στο μεσοπόλεμο, μετά Β’ ΠΠ, εμφύλιος, διωγμοί κουμουνιστών και ακραία φτώχεια, φυματίωση, μετανάστευση, Χούντα, Μεταπολιτευτική αλαζονεία και ακόμα και η ευμάρεια του 90’ δεν μπορεί να μην επισκιαστεί από το πρόβλημα των ναρκωτικών και την επιδημία του HIV. Δεν μπορώ να δω ποιες δεκαετίες οι άνθρωποι έζησαν καλύτεροι ή είχαν κάποιο «holier than ηθικό» πλεονέκτημα όταν στατιστικές δείχνουν πως φαινόμενα κακοποίησης δεν καταγγέλλονταν, ο σεξισμός «πήγαινε σύννεφο», κόσμος παντρευόταν για να φύγει από τους γονείς του και λοιπά και λοιπά.

Ο πλούτος έχει αλλάξει και η τεχνολογία έχει βελτιώσει τις ζωές μας με τρόπους που δεν μπορούμε πλέον να τους μετρήσουμε. Αυτό το φαντασιακό των πιο ηθικών προηγούμενων δεκαετιών πρέπει να σπάσει, γιατί είναι πραγματικά διαστροφικό το να φετιχίζει κανείς εποχές που ήταν πιο σκοτεινές.

Το Πουλί της Φωτιάς

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s